anabnr2.gif (15838 bytes)

Basahin ang sanaynay tungkol sa mga kabatang Pilipino.. 
Kung gusto mong pakinggan ang sanaysay, i-klik ang audio.
Pagkatapos basahin ang buong sanaysay, gawin ang "post reading   activities" sa ibaba at pag-aralan ang mga kahulugan ng mga salita sa talasalitaan,

Talasalitaan

Sanaysay

Pagsusulit

Iba Pang Gawain

anarule.gif (1534 bytes)

Sanaysay

real.gif (626 bytes)

Bagong karapatan ng kabataan
ni Maricel V. Cruz
Kabayan

bata_sa_poste.JPG (100065 bytes)


SA isang madilim na sulok ng highway flyover sa Camachile, Quezon City, tahimik
na sini-singhot ng walong-taong gulang na si Karlo ang rugby. Aniya, ito lamang
ang paraan para makalimutan niya ang kanyang mga problema.

Gaya ng ibang tinaguriang "rugby boys," maagang nagsimula si Karlo sa bisyong
ito. Anim na taon siya nang iwan siya ng kanyang mga magulang. Ayon sa
kanyang salay-say, noon siya unang gumamit ng rugby.

"Wala akong nanay, wala akong tatay, wala akong sariling bahay," ani Karlo.
Matagal nang hiwalay ang mga magulang ni Karlo. Bagama't inampon siya ng
isang mapagkalingang tiyahin, mas madalas niyang kasama ang kanyang mga
barkada, na siyang nagturo sa kanyang gumamit ng rugby.

Para kay Karlo at sa mga kasamahan niya, ang rugby ang nagbibigay sa kanila ng
lakas para mabuhay araw-araw. Isa din itong paraan upang hindi nila maramdaman
ang matinding hapdi ng tiyan sanhi ng sobrang gutom.

Rugby din ang dahilan kung bakit madalas makaaway ni Karlo ang batas. Ayon sa
statistics mula sa Philippine National Police's Women and Children Concerns
Division (PNP-WCCD), ang pagsinghot ng rugby ang pangalawa sa pinakamadalas
na maging kaso ng mga batang lansa-ngan. Una rito ang theft o pagnanakaw.

Matagal nang problema ang hinggil sa youth offenders, ayon pa rin sa PNP-WCCD,
at lubhang nakababahala ang patuloy na pagdami ng mga naitalang kaso nito.
Noong nakaraang taon, umabot sa 5,905 ang kabuuang bilang ng mga ito batay sa
reports na isinumite ng iba't ibang pre-sinto sa buong bansa. Noong 2000,
nakapagtala sila ng 5,031 kabuuang kaso.

Mas mataas ang bilang ng youth offenses sa talaan ng Department of Social
Welfare and Development (DSWD). Sa listahan ng Policy Planning and Information
System Bureau nito noong 2001, umabot sa 8,575 ang bilang ng youth offenses.

Ngunit bahagi lamang ng isang malawak na problema ang pag-aresto sa mga
kabataang ito. Mas mahalagang pagtuunan ng pansin ng pamahalaan ang
pangangalaga sa karapatan at kapaka-nan ng mga batang lansangan.

Nitong nakaraang Abril, inaprubahan ng Korte Su-prema ang dalawang batas na
nagtataguyod sa karapatan ng kabataang Pilipino. Layunin ng Rule on Juveniles in
Conflict with the Law at Rule on Commitment of Children na maprotektahan ang
mga kabataang naligaw ng landas at nasangkot sa iba't ibang kaso.

Noong Abril, inaprubahan ng Korte Suprema ang dalawang batas na nagtataguyod
sa karapatan ng kabataang Pilipino. Layunin ng Rule on Juveniles in Conflict with
the Law at Rule on Commitment of Children na maprotektahan ang mga kabataang
naligaw ng landas at nasangkot sa iba’t ibang kaso.

Alinsunod ang nasabing mga batas, na inaprubahan noong Abril 15, sa Convention
on the Rights of the Child, isang internationally accepted statute. Isinabay ng Korte
ang pag-apruba sa mga batas na ito sa Special Session on Children ng United
Nations Children's Fund's (Unicef) na nagtapos sa New York kamakailan. Sa
kaganapang ito, muling ipinangako ng mga pinuno ng iba’t ibang bansa ang
wastong pagkilala sa karapatan ng kabataan.

Sakop ng Rule on Juveniles in Conflict with the Law ang mga kasong kriminal ng
mga batang may edad siyam hanggang 18 taon nang maganap ang krimen. "The
objective of this rule is to ensure that the justice system treats every juvenile in
conflict with the law in a manner that recognizes and upholds his human dignity
and worth and instills in him respect for the fundamental rights and freedoms of
others," ayon sa explanatory note.

Bagong bukas


Magsisilbi ring isang "diversion program" para sa kabataang naliligaw ng landas
ang batas na ito. Sa halip na litisin, isasailalim ang youth offenders sa
community-based alternative programs para sa treatment, training at rehabilitation.
Ayon kay Alberto Muyot, Unicef Philippines, layunin ng batas na ito na mabigyan
ng opsyon ang kabataan upang hindi sila agad na litisin kapag sinampahan na sila
ng kaso.

"Filing cases against the juveniles is not a good way of addressing the problem,"
ani Muyot. Sa ilalim ng Child and Youth Welfare Code (Presidential Decree 603),
hindi maaaring makulong ang isang indibiduwal na may edad 21 taon pababa. Sa
halip, dalawang taon siyang mamamalagi sa isang rehabilitation center.

Sakop ng diversion program na ito ang mga karaniwang nagiging kaso ng mga
batang-lansangan tulad ng pagsinghot ng rugby, pagkakalat, pag-ihi sa mga
pampublikong lugar at vagrancy.

top

anarule.gif (1534 bytes)

Talasalitaan

Hanapin sa binasa ang mga sumusunod na salita sa ibaba. 

1.  kabataan

6.lubhang nakababahala

2.  problema

7.pangangalaga sa karapatan

3.  sariling bahay

8.mabigyan ng opsyon

4.  sobrang gutom

9.batang lansangan

5.  naliligaw ng landas

10.pamahalaan

Isulat ang pangungusap na kinapapalooban ng mga salita sa itaas.

top

anarule.gif (1534 bytes)

Pagsusulit

Bigyan ng buod ang binasang impormazyon tungkol sa mga kabataan sa Pilipinas. Itala ang mahahalagang detalye sa bawat talata.

Talata 1 Talata 2
 

 

Mahalagang Detalye.JPG (6114 bytes)

 

 

 

Talata 3 Talata 4

Talata 5

 

 

top

anarule.gif (1534 bytes)

Iba Pang Gawain

1.  Gumawa ng isang babala tungkol sa masasamang dulot ng mga ipinagbabawal na gamot. 

2.  Sumulat ng isang ulat tungkol sa mga kabataan ngayon.

3.  Ano ang opinyon mo tungkol sa mga salitang ito ni Dr. Jose Rizal? "Ang kabataan ang pag-asa ng bayan."

bak_dec.jpg (34507 bytes)

Mula sa National Youth Commission sa Pilipinas

4.  Ipaliwanag ito, "Kabalikat ng kabataan sa paglinang ng mapayapang lipunan"

top