TULAK NG BIBIG



pounding.rice.galo.b.ocampo.1974.jpg (95878 bytes)

 

POUNDING RICE
ni Galo B. Ocampo. 1974


dialog.gif (3207 bytes)

SitwasyonTinutukso si Cristina tungkol sa pagligaw-tingin ni Bernie.

NINA:

Oy, Cristina, panay ata ang pasyal ni Bernie dito sa tindahan ninyo.  May ibig yatang sabihin.

CRISTINA:

Alin?  Ni hindi ko napapansin na madalas dito.

NINA:

Araw-araw yata.

CRISTINA:

E paano?  Naglalaro sila ng 'chess' ng mga kapuwa niya binata.

NINA:

Alam ko 'yon, pero mas masama talaga ang tama sa iyo.  Panya yata ang sulyap sa iyo.  Ligaw-tingin.

CRISTINA:

Mahilig ka naman sa kuwentong hindi totoo.  Sino ba ang papatol sa Bernie na 'yon?  Sobrang magalang -- siguro pakitang-tao.

NINA:

Oy, tulak ng bibig, kabig ng dibdib.


vocabulary.gif (2771 bytes)

WORDS

tinutukso

is being teased

ligaw-tingin

to have a 'crush' on someone but unable to express it, and to steal glances of the person who is the object of affection

napapansin

to notice something or someone

sulyap

stolen glances

papatol

will take someone seriously

magalang

shows respect, deference

pakitang-tao

outwardly well-mannered, not sincere

EXPRESSIONS

may ibig sabihin

lit., wants to say something; idiom for someone wanting to express something important but is unable to do so directly

masama ang tama sa iyo

lit., the blow is bad; i.e., has fallen for you in a big way

tulak ng bibig, kabig ng dibdib

lit., the lips push away, the heart pulls in; i.e., one says bad things about somebody but in reality adors or loves the person

cultureNote.gif (2508 bytes)


TUKSUHAN

The traditional dalagang Pilipina (Filipina maiden) is shy and secretive about her real feelings for a suitor and denies it even though she is really in love with the man.

Tuksuhan lang (it was just teasing) is the usual term associated with pairing off potential couples in Filipino culture.  This is common among teenagers and young adults.  It is a way of matching people who may have mutual admiration or affection for each other.  It may end up in a romance or avoidance of each other if the situation becomes embarrassing for both individuals.

Tuksuhan (teasing--and a girl's reaction to it) is a means for 'feeling out' a woman's attitude about an admirer or suitor.  If the denial is vehement and the girl starts avoiding the boy, then he gets the message that his desire to pursue her is hopeless.  The advantage of this is that he does not get embarrassed because he has not started courting the girl in earnest.  Basted (from English busted) is the Tagalog slang for someone who fails to reach 'first base' in courting a girl because she does not have any feelings for him to begin with. 

However, if the girl 'encourages' her suitor (either by being nice to him or not getting angry with the 'teasers'), then the man can court in earnest and the tuksuhan eventually ends.  The courtship then has entered a 'serious' stage, and the romance begins.

A man who is unable to express his affection to a woman (who may have the same feelings for him) is called a torpe (stupid), dungo (extremely shy), or simply duwag (coward).  To call a man torpe means he does not know how to court a girl, is playing innocent, or does not know she also has an affection for him. 

If a man is torpe, he needs a tulay (bridge)--anyone who is a mutual friend of him and the girl he loves--who then conveys to the girl his affection for her.   It is also a way of 'testing the waters' so to speak.  If the boy realizes that the girl does not have feelings for him, he will then not push through with the courtship, thus saving face. 

Some guys are afraid of their love being turned down by the girl.  In Tagalog, a guy whose love  has been turned down by the girl is called sawi (romantically sad), basted (busted), or simply labless (loveless).    Click here for Tagalog romantic phrases used in Filipino courtship.

- Noel M. Morada


comprehensionQs.gif (3207 bytes)

1.  Sino ang tinutukso?

2.  Ano ang napansin ni Nina tungkol kay Bernie?

3.  Ano ang paliwanag ni Cristina?

4.  Paanong ligaw ang ginawa ni Bernie?

5.  Ipaliwanag: 'Tulak ng bibig, kabig ng dibdib.'


grammarNote.gif (3280 bytes)


FORMING COMPLEX SENTENCES

Simple sentences can be combined by using linkers and connectors.  In the essay below titled 'Ang Manok', for example, sentences 1 through 7 can be combined into one complex sentence. Thus:

May isang (1) mamang (2) matanda na (3) nakatirang mag-isa sa (4) maliit na bahay na (7) nasa tuktok ng (6) mataas na (5) bundok (1) sa bukid.


grammarEx.gif (3181 bytes)

Continue combining the sentences in the rest of the essay, starting with number 8.

ANG MANOK

1.   May isang mamang nakatira sa bahay sa bukid.  2.  Matanda na siya.   3.  Nakatira siyang mag-isa sa bahay.  4.  Maliit ang bahay. 
5.  Nasa bundok ang bahay.  6.  Mataas ang bundok.  7.  Nasa tuktok ng bundok ang bahay.  8.  Nagtatanim siya ng gulay.  9.   Nagtatanim siya ng palay.  10.  Kinakain niya ang mga ito.  11.   Isang araw, nagbubunot siya ng damo.  12.  May nakita siya. 
13.  Tinutuka ng isang manok ang kanyang palay.  14.  Bagong ani ang palay.   15.  Hinuli niya ang manok.  16.  Ipinasok niya ito sa kulungan.    17.  Nasa ilalim ng bintana niya ang kulungan. 
18.  May binalak siya.  19.  Kakanin niya ang manok sa almusal. 
20.  Sumapit ang kinabukasan.  21.  Maaga noon.  22.  May ingay na gumising sa mama.  23.  Dumungaw siya.  24.  Nakita niya ang manok.   25.  May nakita siyang itlog.  26.  Pumutak ang manok. 
27.  May naisip ang mama.  28.  Kakanin niya ang itlog sa almusal.   29.  Pinakain niya ang manok ng isang tasang palay.  30.  Kinausap siya ang manok.  31.  Kinausap niya ang manok.  32.  Lumipas ang araw.   33.  May naisip siya.  34.  Papakainin niya ang mas marami ang manok.  35.  Papakainin niya ito ng dalawang tasang palay. 
36.  Papakainin niya ito sa umaga.  37.  Papakainin niya ito sa gabi.   38.  Siguro mangingitlog ito ng dalawa araw-araw.  39.  Painakain niya ang manok ng mas maraming palay.  40.  Tumaba ito. 
41.  Naging tamad ito.  42.  Lagi itong natutulog.  43.  Hindi ito nangitlog.  44.  Nagalit ang mama.  45.  Pinagbintangan niya ang manok.  46.  Pinatay niya ito.  47.  Inalmusal niya ito.  48.   Wala na siyang manok.  49.  Wala na siyang itlog.  50.  Wala na siyang kinakausap.  51.  Wala nang kumakausap sa kanya. 


dialogVar.gif (3207 bytes)

Expressions used to tease girls being courted in Filipino culture:

Panay yata ang bisita ni Bernie sa iyo.

Hindi raw mapagkatulog.

Bakit kapag nagkikita kayo, pareho kayong namumula?

May gustong mangharana sa iyo.

Masama ang tama sa iyo ni Bernie.

Lagi ka raw napapanaginipan.

May taong tanong ng tanong tungkol sa iyo.

Pagbigyan mo na.

Kailan ba ang mahabang dulang?

Panay ang tingin sa iyo ni Bernie.

Expressions used by girls denying courtship:

Kayo naman, para nakikipagkaibigan lang ang tao.

Hindi yata.  Ang magulang ko ang kinakaibigan niya.

Bakit walang sinasabi?  Kung may gusto sa iyo 'yon, nagsabi na.

Ano ba naman kayo, masyadong malakas ang inyong 'imagination'.

Responses to the denial:

Naku, 'hele hele, bago kiyere.'

Tulak ng bibig, kabig ng dibdib.

Huwag ka nang magkaila, halatang-halata na.

E, anong masama roon?  Dalaga ka, binata naman siya. 

 

dialogImprov.gif (3382 bytes)

Recreate or improvise a variation of the dialog at the beginning of this lesson by having Nina tease Cristina about Bernie.  Have Cristina deny the courtship.


Back to Top
Back to Tagalog Main Page
Send Us Feedback About this Lesson