SYNTAX

မရွေး "not choosing/ any/ every" follows a noun.

Noun+ မရွေး

noun ္ဗိုမရွေး
  not choosing/ any
to verb by oneself

ဒီစားသောက်ဆိုင်မှာ ဘာသာမရွေး စားနိုင်ပါတယ်။  People of any faith can eat at this restaurent . 

ကျွန်တော့်အိမ်ကို အချိန်မရွေး လာပါ။   Come anytime to my house. 

 

ကျတော့ "as for" follows a noun to contrast the different situations in two seperate sentences.

Noun+ ကျတော့

noun ကျတော့
  as for
as for noun

သူ ဘီယာ သောက်တယ်။ ဝိုင်ကျတော့ မသောက်ဘူး။  He drinks beer but not wine.  (Literal Translation:  He drinks beer.   As for wine, he does not drink.

သူ ရုပ်ရှင် ကြည့်တယ်။ စာအုပ်ကျတော့ မဖတ်ဘူး။  He watched the movie, but he did not read a book.

Note:  Sometimes the preceding sentence is dropped when the context is easily understandable like in the sentence, "ကျွန်တော့်ကျတော့ သူ မပြောဘူး   ," meaning, " As for me, you do not tell."  One could easily understand that he has told the others.

 

အနေနဲ့ "as " follows a noun.

Noun+ အနေနဲ့

noun အနေနဲ့
  as
as a noun

ကျောင်းသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ သူဒီလို မလုပ်သင့်ဘူး။  As a student he should not do like this.

ဆရာဝန်တစ်ယောက်အနေနဲ့ သူ လူနာကို ကုရမယ်။  As a doctor he has to help the patient.

Note:  Sometimes a sentences like, "ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဘာမှ မသိဘူး ," should be translated, " As for me, I know nothing." 

 

and ဘဲ "without" sandwiches a verb.

Verb ဘဲ

verb ဘဲ
not    
not/ without verbing

ဒီအိမ်မှာ မစားဘဲ မပြန်ပါနဲ့။  Don't go back without eating at this house.

နားမလည်ဘဲ မပြောပါနဲ့။   Don't say if you do not understand.  (Literal Translation:  Don't say without understanding.)

 

ဆိုရင် "if it is said/ if it were" follows a noun.

Noun+ ဆိုရင်

noun ဆိုရင်
  if it is said
if it is said/ if it were

နက်ဖြန်ဆိုရင် အားပါတယ်။  If it is tomorrow, I am free. (Note: The speaker is not free on a certain date.)

ကျွန်တော်ဆိုရင် ဒီလိုမလုပ်ဘူး။   If I were you, I would not do like this.  (Note: Notice that the pronoun " ခင်ဗျား" "you" is dropped in Burmese sentence.)

 

 

ဆိုရင် "if it issaid/ if it were" also follows the other phrases and sentences as a qutation marker..

Sentence+ ဆိုရင်

sentence ဆိုရင်
  if it is said
if it is/ if it were said that sentence

ခင်ဗျားလာမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော် ဝမ်းသာပါတယ်။  If you are coming, I am glad. (Literal Translation:  If it is said that you are coming, I am glad.)

ဒီလိုဆိုရင် ကျွန်တော် နက်ဖြန်မလာပါဘူး။  If it is so, I would not come tomorrow.  (Literal Translation:  If it is said so, I would not come tomorrow.)

Note: Some Burmese speakers who tend to be wordy use this  ဆိုရင် excessively. See the example:  ဒီနေ့ဟာဆိုရင် ကျွန်တောဟာဆိုရင် ရန်ကုန်မြို့ကိုဆိုရင် သွားပါမယ်။

 

When the syllable of a noun is repeated after the "prefix" , the noun that follows is pluralized.

+ Noun2

Noun2
   
many noun

သူ့ကို ကျွန်တော် အခါခါ ပြောပါတယ်။  I told him many times.

အတိုင်းတိုင်းအပြည်ပြည်မှာ အင်္ဂလိပ်စကား ပြောပါတယ်။   English is spoken in many countries. 

(Note: Notice that  preceds each syllable in case of prefixing two syllable nouns which are made up of two free morphemes like in the words: "တိုင်းပြည် "  "မြို့ရွာ"  "နှစ်လ "  "ကြိမ်ခါ ." This structure is not  pertinent for the two syllabe words like   ကျောင်းသား  and စာအုပ်  which consist of one bound morpheme at least.)

 

 

မှာ ဖြစ်ပါတယ် "It will be"   follows a verb.

Verb+ မှာဖြစ်ပါတယ်

verb မှာဖြစ်ပါတယ်။
  it will be
it is that (someone) will verb

ဒီနေ့ သူလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။  He will come today. (Literal Translation:  Today it is  that he will come.)

အခု ဆရာကြီးက စကားပြောမှာ ဖြစ်ပါတယ်။  The teacher will speak now. (Literal Translation:  Now it is that the teacher will speak.)

Note: This is another example of wordiness in a formal Burmese.  In stead of saying simply and directly, "သူလာပါမယ်" " he will come,"  some Burmese people would say,"သူလာမှာ ဖြစ်ပါတယ် ," "It is that he will come"   most frequently in the ceremonies.

 

တာ ဖြစ်ပါတယ် "It is"   follows a verb.

Verb+ တာဖြစ်ပါတယ်

verb တာဖြစ်ပါတယ်။
  it is
it is that (someone) verb

ဒါ သူပြောတာ ဖြစ်ပါတယ်။  This is what he said. (Literal Translation:  It is  that he said.)

ကျွန်တော် မနေ့က ရောက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။  I arrived yesterday. (Literal Translation:  Now it is that I arrived yesterday.)

Note: This is the same structure as above except in tense.  Notice that some speakers say "ကျွန်တော် မနေ့က ရောက်တာ ဖြစ်ပါတယ် " in stead of saying simply and concisely, "ကျွန်တော် မနေ့က ရောက်ပါတယ် " or " ကျွန်တော် မနေ့က ရောက်ပါတယ် " without "ဖြစ်ပါတယ်" which is uncommon in daily spoken language.