Ika-20 ng Pebrero: Araw ng Rebolusyonaryo at ng Makata
ni Princess O. Canlas
 

Part I
real.gif (626 bytes)
Click the Icon for the Audio

DALAWA sa ating mga bayani ang pumanaw sa araw na ito, ika-20 ng Pebrero. Sila ay sina Melchora Aquino na mas kilala sa tawag na "Tandang Sora" at si Francisco Baltazar na kilala sa tawag na "Balagtas." Si Tandang Sora ay pumanaw noong taong 1919 habang si Balagtas naman ay noong taong 1862. Kilala si Tandang Sora bilang "Ina ng Rebolusyonaryong Pilipino" at si Balagtas naman bilang "Prinsipe ng Makatang Tagalog."

Part II
real.gif (626 bytes)

Melchora Aquino (Tandang Sora)

Dahil sa kanyang angking kagandahan, madalas gumanap si Tandang Sora bilang Reyna Elena ng Santacruzan tuwing sasapit ang buwan ng Mayo. Madalas din siyang maimbitahan upang bumasa ng pasyon tuwing sasapit ang Mahal na Araw dahil sa husay ng kanyang tinig sa pag-awit.

Si Tandang Sora ay ikinasal kay Fulgencio Ramos na siyang cabeza de barangay ng Banlat, Caloocan, Rizal noong panahong iyon. Nagkaroon sila ng anim na supling ngunit maaga siyang naulila ng asawa. Sa pagpanaw ng kabiyak, siya ang tumayo bilang ina at ama ng kanilang mga anak.

Tumulong si Tandang Sora sa pagpuno ng pangangailangan ng mga katipunero noong panahon ng rebolusyon.

Binibigyan niya ang mga ito ng bigas, kalabaw, at iba pang gamit na kinakailangan. Tinulungan din niya ang mga may karamdaman at may kapansanan. Dahil sa kanyang pagtulong sa mga rebolusyonaryo, siya ay dinakip at ipinabilanggo.

Si Tandang Sora ay pilit na pinaamin kung saan nagtatago si Bonifacio at ang mga kasama nito, ngunit hindi siya napilit ng mga mananakop. Dahil dito, ipinatapon siya sa Guam ngunit nang lumaon ay nakabalik din siya sa Pilipinas.

Si Tandang Sora ay nabuhay ng may 107 taon.

Part III
real.gif (626 bytes)

Francisco Baltazar (Balagtas)

Nagmula si Francisco Baltazar sa Panginay, Bigaa, Bulacan. Ang Bigaa ay kilala na ngayon sa tawag na Balagtas.

Si Balagtas ay nagpunta sa Tondo at nanilbihan kapalit ng libreng pag-aaral. Nag-aral siya sa Colegio de San Jose at San Juan de Letran kung saan ay nakilala siya bilang magaling na manunulat ng mga liham ng pag-ibig (love letters) para sa kanyang mga kaibigan.

Isa sa kanyang mga guro si Mariano Pilapil na siyang may akda ng "Pasyon." Si Mariano Pilapil ang nagbigay sa kanya ng lakas ng loob upang sumulat ng mga tula.

Naging kaibigan ni Balagtas ang manunulat ng tula na si Jose de la Cruz (Huseng Sisiw), na siyang tumulong sa kanya upang isaayos ang kanyang mga unang likha. Mula sa Tondo ay lumipat siya sa Pandacan noong taong 1835. Doon ay gumaan ang kanyang pamumuhay sa pamamagitan ng kanyang pagsulat ng mga awit, corridos, at moro-moro.

Si Balagtas ay umibig kay Maria Asuncion Rivera. Ang kanya namang karibal dito ang nagpabilanggo sa kanya. Sa loob ng bilangguan ay naisulat niya ang kanyang pinakadakilang likha, ang Florante at Laura na siyang inialay niya kay Maria Asuncion na tinawag niya bilang "Celia."

Nang siya ay makalaya noong 1840, nagpunta si Balagtas sa Bataan at doon ay nakilala at pinakasalan niya si Juana Tiambeng ng Orion. Doon, si Balagtas ay naging tenyente, naging hukom ng sinasakang lupain, at hukom-tagapagsalin.

Noong taong 1856, si Balagtas ay muling nahatulan sa isang pagkakamaling matagal na niyang nagawa - ang pag-aahit ng buhok sa ulo ng tagapaglingkod ng isang mayaman. Dahil lamang dito ay naatasan siyang mabilanggo ng apat na taon sa Bataan provincial jail at Bilibid.

Matapos ang kanyang muling pagkabilanggo, ginugol niya ang kanyang mga huling taon sa pagsulat pa ng mga tula at pagsasalin ng mga dokumentong Kastila sa wikang Filipino upang tugunan ang pangangailangan ng kanyang pamilya.

Sa kanyang mga huling sandali, ibinilin niya sa kanyang mahal na asawa na huwag hayaan ang isa man sa kanilang mga anak na maging tulad niyang manunulat ng tula. Sa kabila nito, dalawa sa kanyang mga anak na lalaki ang nagmana ng kanyang talino sa pagsulat.

Translation Tools

CONCORDANCE PROGRAM
(A program will allow you to search for patterns of words in a text and how they are used in a given sentence. Please use the TXT Version of the text to use this program)

WORD FREQUENCY COUNT
(This program will allow you to determine the frequency of words in a given text.   Please note that, high frequency words in  Tagalog are usually the linkers (na, ng) and markers (si, ng, ang, etc.)  Identifying the high frequency full words will greatly assist you in your translation task. Please use the TXT Version of the text to use this program)

TAGALOG-ENGLISH
DICTIONARY

(This tool gives you direct translation of words from Tagalog to English.)

COMPREHENSION
QUESTIONS
(Answer the following questions and email your answers to SEASITE TAGALOG)

LIST OF READINGS
(List of texts/readings)