Cheng Ch'en-kung
Sumindak sa mga Kastila


Ni Xyra Ma. Cecilia de Leon

Maraming Pilipino ang sumubok na patalsikin o takutin man lang ang mga Kastila noong tayo'y kanilang sinakop. Ngunit hindi sapat ang tapang ng ating mga ninuno sa lakas at armas ng mga dayuhan.

Sa kabutihang palad, may nakagawa nito. Hindi man Pilipino, nagawa niyang sindakin ang mga Kastila.

Si Koxinga ang kauna-unahang Asyanong nakapanalo ng isang malaking sagupaan laban sa mga dayuhang mananakop. Kinunsiderang pirata ng mga taga-kanluran datapwat siya'y isang tunay na patriotikong Tsino na tumulong sa pagpapalago ng ekonomiya ng bansang Formosa na ngayo'y Taiwan. Nang siya'y naglunsad ng 10-buwan na paglusob sa mga Olandes na nakabase sa Taiwan, noong 1661-1662, kasama niya ang mga magsasakang mandirigma.

Cheng Ch'en-Kung ang kanyang tunay na pangalan. Ipinanganak siya sa isang mahirap na pamilya sa Fukien kaya't sa murang edad ay naglakbay patungong Macao upang makipagsapalaran at doo'y bininyagan siya sa pangalang Nicolas. Sa kanyang paglalakbay, napuntahan niya ang Maynila ngunit bumalik siyang muli sa bansang Hapon bilang isang mandaragat. Kinalauna'y nakapag-asawa siya ng miyembro ng mayamang angkan at naging kapitan ng barko ng kanyang biyenan. Di lumao'y 3,000 barko na ang kanyang hawak at pinamumunuan.

Dahil sa kapangyarihang kanyang nakamit, itinalaga siya ng emperador ng Ming bilang Kapitan-Heneral ng hukbong-pandagat ng Timog Tsina. Noong maghari ang mga Manchus, kinalaban niya ito mula sa kanyang kampo sa Amoy. Lumipat siya sa Taiwan matapos niyang talunin ang mga Olandes sa isla. Mula roon, plinano niyang pamahalaan ang mga dagat ng Tsina at makuha sa mga Manchus ang bansa.

Noong 1662, ipinadala niya si Padre Victorio Riccio, isang Italyanong Dominikano, sa Maynila na may dalang sulat na naglalaman na kailangang magbayad ng isla ng tribuna kung ayaw nilang matulad sa kinasapitan ng mga Olandes sa Taiwan. Sa panahong ito, sakop pa ng mga Kastila ang Pilipinas. Noong ito'y nabatid ng mga Espanyol, agad silang naghanda upang protektahan ang kanilang kolonya. Kaya't sa pulong noong Mayo 1662, napagdesisyunang ang lahat ng mga kawal na Kastila ay magtipon sa Maynila. Humugot ng mga Pilipino sa iba't ibang probinsya upang pagtibayin ang puwersang militar sa Maynila. Ang gobernador-heneral noong panahong iyon ay humiling na matigil ang pagsakop sa pamamagitan ng dasal.

Ngunit hindi na nakapunta si Koxinga sa Pilipinas. Ayon sa kasaysayan, namatay si Koxinga noong ika-2 ng Hulyo 1662. Datapwat ika-29 ng Abril lamang dumating ang balita sa Pilipinas nang nagpadala ng sugo ang tagapagmana ni Koxinga na si Kinsie. Ang gusto lamang ng anak niya ay kapayapaan at hiniling na ibalik sa dati ang mga pag-aari ng mga Tsino sa Cagayan at Pangasinan. Agad naman itong sinang-ayunan ni Gobernador Sabiniano Manrique de Lara at nang dumating ang Hunyo, pinauwi na ang mga hinugot mula sa kani-kanilang probinsya.

Ang pag-aakala at takot sa pagsalakay ni Koxinga ay nakaapekto sa pagtira ng mga Tsino sa Parian. Mula sa pagsalakay ng mga Limahong, ang mga Tsino ay pinagsususpetsahan pa rin ng awtoridad. Hindi makataong pagtrato ang naging dahilan upang maghimagsik ang mga Tsino sa Maynila. At dahil dito, mas naging mapanupil ang mga Kastila.