WIKA

Nasyonalismo at etnisidad

ni Arlyn Floro

Kadalasang ginagamit ang tayutay (figures of speech) sa mga tula at retorika. Minsan, hindi natin napapansin na mismong sa araw-araw nating pakikipag-usap ay nagagamit din natin ito.

Sa bawat salitang ating binibitiwan, dumudulas sa ating bibig ang makukulay at magagandang pananalita. Ito ay nagmumula sa isang mayamang guni-guni at malaki rin ang naitutulong ng malawak na karanasan sa buhay at kasanayan sa pagpapahayag.

Ang patuyatay na pag-uusap ay nakapupukaw ng unawa dahil sa kailangang maintindihang mabuti ang di-tuwirang diwang ipinahihiwatig nito. Kailangan talagang isaisip ang mga salita sa bawat taludtod.

May mga taong interesado sa paggamit ng tayutay ang ginawang libangan ang pagpapalawak ng kaalaman sa paggamit ng mga salita.

Ang tunay na kariktan nito ay nakasalalay sa pagkasariwa at kabaguhan ng mga salita at hindi sa paulit-ulit ng ilang beses.

Simili o pagtutulad
Sinasabing ito ang pinakamadaling kilalanin sapagkat gumagamit dito ang mga salitang parang, wangis, wari, gaya ng, animo, tila at mistulang na nagpakita ng isang tahasang paghahambing o pagtutulad ng dalawang magkaiba o di-magkauring bagay, tao, pangyayari, kaisipan, atbp. Isa si Jose Corazon de Jesus (Huseng Batute) sa mga naging tanyag sa paggamit ng simili sa kanyang mga akda.

Hayperbole o pagmamalabis
Hayperbole o pagmamalabis ang ginagamit kapag pinapasidhi ang ibang bagay, pangyayari, kaisipan o damdamin.

Onomatopeya
Onomatopeya naman ang tawag sa paggamit ng mga salitang kung ano ang tunog ay siya ring kahulugan. Halimbawa nito ay, "Ngumingiyaw ang pusa sa ibabaw ng bubong."

Pag-uyam
Kung mahilig naman mangutya, kadalasang ginagamit na kasama sa salita ang pag-uyam (irony of sarcasm). Ang magandang halimbawa nito ay kung papurihan ng iyong kaibigan ang iyong suot mong damit subalit bigla nitong sinabing kahit mumurahin ay bagay naman sa iyo. Ang tawag dito ay "mga simpleng banat." Sa paraan ng pagsasalita nito ay kadalasan binibigyan ng diin ang salitang ginagamit.

Pagsusukdol at antiklaymaks
Kadalasang ginagamit ang pagsusukdol sa pagpapakilala ng isang panauhin-ito man ay sa isang simpleng patimpalak o malalaking pagtatanghal. Ito ay upang malaman kung ano at saan galing ang ipinakikilala. Inihahanay ang kaisipan o salita base sa kahalagahan. Halimbawa nito ay pagpapakilala ng mga hurado sa isang timpalak kagandahan.

Kabaliktaran naman nito ang antiklaymaks. Ito ay pananalitang nagsisimula sa panlahat (general) hanggang sa pinakaespesipik (specific) o mula sa pinakamataas hanggang pinakamababa.

Pagdaramdam at pagtatambis
Ang pagdaramdam naman ay nagsasaad ng matinding damdamin. Samantala, pagtatambis ang sinasambit kapag pinagsasama ang dalawang bagay na magkasalungat upang mangibabaw ang katangian ng ipinahahayag.

Antitesis o epigram at metonimiya
Ang antitesis o epigram ay tulad ng pagtatambis. Pinagsasama ang mga magkakasalungat na salita. Kung ang isang bagay na tinutukoy naman ay gustong halinhinan ng ibang katawagan, ang dapat gamitin ay metonimiya.