Paunang Lunas o First Aid

dialog.gif (3207 bytes)

 

wpe1.jpg (7485 bytes)  wpe2.jpg (7245 bytes)

Philippine National Red Cross

vocabulary.gif (2771 bytes)

Use the on-line dictionary for vocabulary words. 

First Aid

Part I
real.gif (626 bytes)

NASA loob ka ng iyong kusina habang naghahanda ka ng napakasarap na pagkain para sa iyong pamilya, dahan-dahang hinihiwa ang bawat karne nang hindi mo inaasahan, nahiwa mo ang iyong daliri. Ano ang iyong gagawin?
Hayaan mong magbigay pa ako ng isa pang halimbawa.

Tahimik kang naglalakad malapit sa swimming pool nang bigla-bigla, nakita mo ang isang kaibigan na lumulutang sa ibabaw ng tubig. At muli, ano ang iyong gagawin? Ang mga aksidente ay mga pangyayaring hindi inaasahan. Sa ayaw man natin o hindi, ang ganitong emergencies ay bahagi ng katotohanan sa buhay. Kahit anong pag-iingat ang gawin natin, lagi pa ring may posibilidad na nangyayari kung saan madalas wala ibang taong mahingan ng tulong, lalo na sa mga nakaaalam patungkol sa mga aksidente.

May mga panahong walang ibang maaasahan kundi sarili mo lang. Ang tanong diyan: Paano mo haharapin ang ganitong mga sitwasyon? Dito pumapasok ang dapat kahalagahan ng may kaalaman upang maging handa kung sakaling dumating ang hindi inaasahang aksidente.

Part II
real.gif (626 bytes)

Aksidente

Araw-araw, libu-libong buhay ang nasasayang at maraming tao ang naghihirap mula sa mga aksidente dulot ng kawalan ng sapat na kaalalam at pagsasanay. Ang kapalaran ng mga taong ito'y dapat sana'y naagapan kung may mga tao sa paligid nila ang nakakaalam ng paunang lunas.

Ang paunang lunas o First Aid ay ang madalian at mabilis na pansamantalang paggamot na ibinibigay sa naaksidenteng tao hanggang dumating ang isang propesyunal.

Malaki ang naitutulong ng first aid upang protektahan ang buhay, pawiin ang sakit at upang maiwasan ang kapansanan.

Part II
real.gif (626 bytes)

Paunang lunas

Madalas na ang dalawang salitang ito'y winawalang bahala. Kakaunti lang ang nakaiintindi sa halaga at tamang pagsasagawa nito. Sadyang hindi tayo mulat sa kahalagahan ng paunang lunas, mapa sa araw-araw o sa panahon ng krisis. Upang humikayat na palawakin ang kahalagahan ng kahandaan sa paunang lunas, nagsama ang Philippine National Red Cross at ang Safety Organization of the Philippines Inc., sa paglulunsad kamakailan ng ika-12 First Aid/CPR Team Competition.

Ayon kay Dr. Li-Ann Orencia, isang physician, "Ang kaalaman sa first aid ay napakahalaga dahil nagbibigay ito ng pag-iingat sa buhay sa panahon ng aktuwal na aksidente. Aming sinisigurado na ang aming mga kasamahan ay nagbibigay ng tamang preparasyon sa paunang lunas, nang sa gayo'y maging handa silang harapin ang mga di inaasahang kaganapan maging sa lugar ng ating pinagtatrabahuan o sa ating komunidad" Hindi nga naman natin masasabi kung kailan darating ang pangangailangan sa paunang lunas. Walang masama sa pagiging handa.

Lahat tayo ay may pananagutan sa isa't isa. Ito ang tungkulin natin ang maging handa sa pagliligtas sa kapwa tao, mula sa pakikipaglaban sa buhay at kamatayan. Lagi nating tandaan na kahit ang kaunting kaalaman sa paunang lunas ay makaliligtas ng buhay

cultureNote.gif (2508 bytes)

comprehensionQs.gif (3207 bytes)

dialogVar.gif (3207 bytes)

Gawin ang mga sumusunod:

1.  Nakasaksi ka ng isang aksidente sa daan. Magsulat ng isang "dialog" tungkol dito. Punan ang mga linya ng mga sumusunod na karakter:

ikaw
pulis
matandang ale
Isang Binata
Paramedik
Drayber ng Dyip
Mga Pasahero

2. Ano ang gagawin mo kung nagyari ang mga sumusunod na aksidente:

Nahiwa ang daliri mo
Nalulunod ang kaibigan mo
Nakainom ang anak mo ng nakalalason na gamot
Nahilo ang nanay mo
Nabulunan ang pamangkin mo