Diego Silang, likas na matapang

dialog.gif (3207 bytes)

wpe2.jpg (7083 bytes)

vocabulary.gif (2771 bytes)

Use the on-line dictionary for vocabulary words. 

 

Diego Silang, likas na matapang

ni DIVINA GRACIA R. LUTRANIA

Part I
real.gif (626 bytes)

Disyembre 16, 1730 noong isinilang ang isang bagong bayani ng Ilokos. Si Diego Silang, bayaning likas sa pagiging matapang, matipuno at magalang. Pinatunayan niya ito sa pakikipaglaban sa mga mapagsamantalang dayuhang Kastila.

Maagang naulila si Diego at lumaki siya sa kumbento. Ang mga pari ang nagsilbi niyang magulang. Masipag si Diego sa pagtatrabaho sa kumbento   tumutulong siya sa mga gawain sa simbahan at pinagsisilbihan niya ang mga pari bilang sakristan.

Dahil sa ipinamalas na kabutihan, ginawa siyang tagapagbalita o sugo ng mga pari sa iba't ibang panig ng bansa. Sa trabaho niyang ito'y nagkaroon siya ng pagkakataong makapunta sa iba't ibang lugar maging sa Maynila. Nagsilbi rin siya bilang kinatawan ng mga Obispo ng Vigan.

Part II
real.gif (626 bytes)

Paghihimagsik ng damdamin

Sa hindi inaasahagn pagkakataon, ang mga paglalakbay niyang ito'y magiging daan upang mabuksan ng kanyang mga mata sa totoong kaganapan sa Pilipinas. Dito niya napagtanto ang masama at mapagsamantalang Kastila: ang labis na pagbabayad ng buwis, sapilitang paggawa, ang pagto-torture sa mahihirap. Hindi rin nagging lingid sa kanya ang malaking di pagkapantay-pantay ng mga Pilipino at mga mestisong Kastila.

Sa kabila ng kaginhawahang natatamasa niya sa kumbento, lumaki siyang nababagabag dahil sa pang-aaping kanyang nakikita sa mga kababayan. Malaki ang kanyang pagnanais na labanan ang mga Kastila.

Pinangunahan ni Diego ang mga kaanak ng kanyang ama sa Pangasinan sa pag-iisip ng planong maghimagsik sa mga Kastila. Nadiskubre niyang mayroon na palang nabuong lihim na samahan sa lugar na iyon kaya't kaagad siyang sumanib at sumama sa kanilang mga pagpupulong.

Sa Vigan, nagtatag siya ng mga samahan upang tuluyang pabagsakin ang pamahalaang Kastila. Pinayuhan niya ang kanyang mga kababayan na "wala ng tamang panahon kundi ngayon na."

Nakarating sa mga may kapangyarihan ang planong rebolusyon. Agad na hinuli si Diego Silang at hinagupit sa harap ng publiko. Mabuti na lamang at maimpluwensiya ang ama-amahan ni Gabriela (na kanyang asawa) na agad na tumulong sa pagpapalaya sa kanya.

Part III
real.gif (626 bytes)

Pakikipaglaban

Lalong naging masidhi ang pag-aalab ng kanilang pakikipaglaban. Sa pangunguna ni Diego Silang ay lumago ang mga rebeldeng samahan sa lahat ng parte ng Ilokos Ika-14 ng Disyembre 1762, isang tagumpay na labanan ang naganap sa pagitan ng grupo ni Diego at gobernador Zabala at Obispo Ustariz. Si Diego Silang ang nanguna sa lahat ng labanan sa Vigan at maging sa malalapit nitong lugar. Pinangunahan ng Obispo ang mga sundalong tapat sa Kastila na patayin si Silang ngunit dalawang beses itong hindi nagtagumpay sa dahilan ng kawalan ng pagkakaisa. Nakipagkasundo si Silang sa mga sundalo ng Britanya, na protektahan ang buong bayan ng mga Ilokano laban sa pag-atake ng mga tauhan ng gobernardo heneral kapalit ang kanyang serbisyo sa Britanya.

Part IV
real.gif (626 bytes)

Malagim na kamatayan

Sabay-sabay na kinumpiska ng mga KAstila ang mga kagamitang pandigma ng Britanya. Sa kasamaang palad, nagtagumpay si Miguel Vicos na isang sugo ni Ustariz sa pagpatay niya nang pataksil kay Silang sa pamamagitan ng pagbaril. Namatay si Diego Silang noong Mayo 28, 1763.
Ang misyong iniwan ni Diego ay siya namang itinuloy ng butihing maybahay niyang si Gabriela.

cultureNote.gif (2508 bytes)

comprehensionQs.gif (3207 bytes)

dialogVar.gif (3207 bytes)