PGMA's Speech during the Megayon (Unity) Festival

Baganian Cultural and Trade Center Lakewood, Zamboanga del Sur (05 Sept 2002)


DAGHAN SALAMAT, P.A. JESS DUREZA SA IMO PAGPA-ILA KANAKO.

ATONG MGA IGSUONAN DIRI SA ZAMBOANGA DEL SUR UBOS SA GOBERNADOR SA ZAMBOANGA DEL SUR AURORA CERILLES; ANG ATONG MAYOR DIRI SA LAKEWOOD, MAYOR DOMINGO MIRRAR UG TANANG MGA OPISYALES SA LAKEWOOD UG TANANG MGA OPISYALES SA PROBINSIYA UG SA MGA LAING-LAING LUNSOD SA PROBINSIYA SA ZAMBOANGA DEL SUR; ATONG CONGRESSWOMAN DIRI SA DISTRITO, CONGRESSWOMAN NENETTE SAN JUAN; AND MAY I GREET A VERY, VERY SPECIAL GUEST WHO CAME ALL THE WAY THIS FAR AWAY TO SEE HOW WE CAN SPREAD FRIENDSHIP AND COOPERATION WITH THE UNITED STATES OF AMERICA, AMERICAN AMBASSADOR FRANK RICCIARDONE; ANG ATONG SILINGAN, ANG GOBERNADOR SA SIBUGAY, GOVERNOR GEORGE HOFER; MGA LAING OPISYALES GIKAN SA SIBUGAY UG MGA LAING-LAING PEOPLE'S ORGANIZATION GIKAN SA SIBUGAY SAMA NI PRINSIPE DATU TUKAN E DAKULA VI, ANG DATU DAKULA OF SIBUGAY. ASA SIYA KARON? SALAMAT SA IMONG REGALO KANAKO; ANG ATON GA USA SA MGA ANAK SAB SA MINDANAO NA UBA SA AKONG CABINET, ANG ATONG PRENTIAL ADVISER FOR JOBS CREATION CITO LORENZO; VICE GOVERNOARIOSA; MGA BOARD MEMBERS; TANANG MAYORS; VICE MAYOR MAGASO; TANANG MEMBERS SA LAKEWOOD MUNICIPAL COUNCIL; DEPUTY PRESIDENTIAL ASSISTANT BOYET DELA CRUZ; ATO VERA CRUZ; ATON MGA LAING-LAING OPISYALES; USA PA NGA SILINGAN, MAYOR SA PAGADIAN CITY, MAYOR PULMONES; ATON MGA KAIGSUONAN SA TIBUOK ZAMBOANGA DEL SUR TUNGOD KAY ANG ATONG SELEBRASYON KARON, SELEBRASYON SA TIBUOK PROBINSYA, MALIPAYONG ANNIVERSARY, GOLDEN JUBILEE KANINYONG TANAN. AT SALAMAT SA INYONG THEME NGA 'MEGAYON', NGA ANG IYAHANG MEANING MAO ANG UNIFICATION SA ATON MGA LAING-LAING TRIBU DIRI, MGA KRISTIYANO, MGA LUMAD UG MGA MUSLIM.

NAHIBALO KO NGA DIRI SA LAKEWOOD 70 PERCENT SA KATAWHAN MGA SUBANEN. SO AKON NGA ESPESYAL NGA PAG-ABI-ABI SA MGA SUBANEN DIRI SA LAKEWOOD UG SA ZAMBOANGA DEL SUR.

MAAYO GYUD NGA ANG INYONG THEME 'MEGAYON' GYUD TUNGOD KAY USA SA AKON MGA PRINSIPYO ALANG SA MINDANAO MAO NGA KINAHANGLAN MAKA-ILAT TATANAN NGA ANG PILIPINAS USA KA MULTI-ETHNIC SOCIETY ASA KON IKAW TAGALOG O CEBUANO, IKAW PILIPINO. KON IKAW MUSLIM, CHRISTIAN, LUMAD, IKAW PILIPINO. KON IKAW CHINESE, KON IKAW MESTISO, IKAW PILIPINO. UG KINAHANGLAN KAY DAGHANG KAAYO ANG ATONG LAING-LAING KULTURA KINAHANGLAN DUNAY SOCIAL JUSTICE ALANG SA TANAN. KINAHANGLAN DUNAY INSTITUTIONALIZE ACCOMMODATION SA TANANG ETHNIC TRADITIONS UG USA SA MGA MAAYO DIRI SA ZAMBOANGA DEL SUR NGA DIRI NAKITA NATO NGA DUNAY GYUD INSTITUTIONALIZE ACCOMMODATION SA TANANG ETHNIC TRADITIONS LABI NA ANG KRISTIYANO, MUSLIM UG LUMAD.

DIRI SAB SA ZAMBOANGA DEL SUR USA SA INYONG MGA MAAYO NGA NAHIMO SA KINING AKONG ADMINISTRASYON ANG INYONG TABANG DILI RA SA AKONG PRINSIPYO SA MINDANAO KUNDILI SAB SA AKONG AGRICULTURAL MODERNIZATION. TINGALI DILI NATON NAKITA DIRI SA LAKEWOOD KAY BUKID MAN KINING LAKEWOOD APAN SA MGA PLAINS DIDTO SA LOWLAND SA ZAMBOANGA DEL SUR KAUBAN NA DIRI ANG ATONG LAING-LAING PIONEERS SA BAG-O NGA TEKNOLOHIYA SA ATONG AGRICULTURAL MODERNIZATION WALAY LAIN KUNDILI ANG HYBRID RICE NGA MAKA-DOBLE O TINGALI TRIPLE PA SA ATONG MGA HARVEST UG INCOME SA ATON MGA MANG-UUMA.

UG DIRI NAMAN SA LAKEWOOD, SA NAHIBALO KO TUNGOD KAY KINI BUKID TINGALI WALA PANG IRRIGATION, ANG INYO MGA PRODUKTO DIRI MAO ANG EXOTIC FRUITS, MURAG ANG DURIAN UG ANG LANZONES. NAHIBALO KO SAB NGA ABUOG TINGALI USA KA ADLAW SA KAUMAG-ON KA UMAABOT SAB ANG PANAHUNA NGA MAHIMO SAB USA NGA TOURIST SPOT KINING MANINDOT KAAYO NGA LUNSOD NGA LAKEWOOD.

NAHIBALO KO SAB NGA DUNAY INVESTOR KUNO NA GUSTO NILA MASUGDAN UG PALM OIL PLANTATION DIRI SA LAKEWOOD. APAN INGON NILA AY AYAW PA, AYAW PA MAGPAKPAK. APAN INGON NILA NA ARON MAKASUGDAN SILA SA PALM OIL PLANTATION KINAHANGLAN MAGCUTTING UNA SA ATON MGA CADC. DILI MAAYO. AYAW MATUO KAY NAHIDAPO NA NI DIDTO SA LANAO UG UNSA NAHIMO SA LANAO GI-CUT ANG MGA FOREST UNYA GAMAY NA PLANTING SA PALM OIL. UNYA DILI MAN NAKUMPLETO ANG DELIVERY KAY INGON NILA GAMAY KAAYO ANG YUTA. LAYO KAAYO ANG KALSADA DILI KUNO VIABLE. SO NABILIN NA ANG INVESTMENT UG ANG KATAWHAN DIDTO SA KATONG LUNSOD WALAY TRABAHO HANGTOD KARON.

DILI NAHITABO SA AKONG ADMINISTRASYON. APAN ANG AKONG ADMINISTRASYON ANG NAKAKITA, NAKA-INVESTIGATE SA KINING KASO BUSA DILI KO GUSTO NA MAHITABO KATONG SAD, KALUOY NA EXPERIENCE NGA NAHIMO DIDTO DIRI SAB SA LAKEWOOD. BUSA ANG IMPORTANTE PADAYON NATO ANG ATONG LAING NA MGA MAAYO NA NAKITA NATON NA NGA-A, NAA ANG COMPETITIVE ADVANTAGE DIRI. KINING INYOHANG MGA PRUTAS NGA MAAYO UG KINING GAMAY-GAMAY NGA UMAABOT NGA MGA TURISTA ALANG SA ECO-TOURISM. APAN SA TIBUOK ZAMBOANGA DEL SUR ANG UG IMPORTANTE SAB KON NAA CADC ANG IMPORTANTE NA PADAYON NATO ANG ATONG REFORESTATION DIRI SA LAKEWOOD.

KINING... KARONG ADLAWA NAA AKO LAING-LAING REGALO ALANG SA INYONG 50th ANNIVERSARY. UNA SA TANAN, NAKITA NA NATO GIKAN SA D.A. NA NAHUMAN NA KINING ATONG FARM-TO-MARKET ROAD. UG KINING FARM-TO-MARKETROAD GIGASTOS UG ONE MILLION PESOS DIRI SA LAKEWOOD. UBOS NI SA AKONG PROJECT NIADTONG NIAGING TUIG NGA MAKATAAS UG DOMESTIC DEMAND AGI SA AGRICULTURAL MODERNIZATION PROJECT. BUSA DIRI SA LAKEWOOD ANG GIPILI NI MAYOR MAO GYUD ANG FARM-TO-MARKET ROAD UG NAHUMAN NAMAN NA.

NAA PA SAB LAING-LAING TABANG ALANG SA INYONG MGA MANG-UUMA DIRI. WALAY LUGAR DIRI KAY TAAS TA UG LAYO SA POBLACION APAN GUSTO KO SAB MAANUNSYO KANINYONG TANAN NA NAA KITA MULT MULTI-FLYER FARMS NA NAA 20 PULLETS, 22 COCKERS UG 1,000 EGG CAPACITY INCUBATOR PARA SA INYO MGA POULTRY RAISERS. UG NAA PA 1,500 NGA ASSORTED PLANTING MATERIALS.

MAO ANG ATONG TABANG ALANG SA LUNSOD UG LAKEWOOD. APAN TUNGOD KARON ADLAWA MAO ANG ATONG FIESTA DILI LANG DIRI SA LAKEWOOD KUNG DILI SA TIBUOKZAMBOANGA DEL SUR. GUSTO KO IPAABOT KANINYO ANG USA KA BAG-O NGA FOCUS SA ATONG ADMINISTRASYON MAO ANG TABANG SA ATONG MGA SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES. SA NIAGING TUIG GIHATAG KO UG ONE MILLION PESOS TANANG LUNSOD ALANG SA AGRICULTURAL MODERNIZATION SAMA SA FARM-TO-MARKET ROAD DIRI. KARONG TUIG ANG ATONG BAG-O NGA FOCUS CREDIT FACILITIES ALANG SA SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES. ANG AKONG GUSTO NGA DUNAY PROJECT NA ONE-TOWN ONE-PRODUCT. MURAG DIRI SA LAKEWOOD ONE-TOWN TINGALI ANG ATONG PRODUCT ANG ATONG EXOTIC FRUITS. UG SA TIBUOK ZAMBOANGA DEL SUR IMPORTANTE NGA TANAN MGA LUNSOD PILION TA UNSA ANG MAAYO NGA PRODUKTO. BUSA GIHANGYO KO NGA MUANHI DIRI SA ATON SELEBRASYON ANG AKONG KAUBAN KANIADTO UG HIGALA PA HANGTOD KARON ANG PROVINCIAL DIRECTOR SA DEPARTMENT OF TRADE AND INDUSTRY, SI ALEX FERNANDEZ. ASA SI ALEX? OK, ALEX.

AGI KAN ALEX FERNANDEZ ANG PROVINCIAL DIRECTOR MUHATAG... TAGAAN KO ANG ZAMBOANGA DEL SUR ANG INITIAL NGA TEN MILLION PESOS ALANG SA KINING ATONG SMALL AND MEDIUM ENTERPRISE PROJECT -- ONE-TOWN ONE-PRODUCT. PILA KA LUNSOD DIRI SA ZAMBOANGA? TWENTY-SIX, SO TINGALI KINING TEN MILLION MUADTO SA FIRST TEN NGA MAKASULOD SA ILANG PROJECT PROPOSAL. ONE
ILLION PESOS FOR EVERY TOWN. SO, SA MAHUMAN NA KINING TEN MILLION MUBALIK SI ALEX KANAKO ARON MAKA-LOAN KITA GIHAPON SA IKA-DUHA KA TEN MILLION.

SO, HIBALO NA NATON DIRI ALEX, DIRI SA LAKEWOOD ANG ONE-TOWN ONE-PROJECT MAO GYUD ANG EXOTIC FRUITS. BUSA ANG IMO KINAHANGLAN NA MAHIMO NGA MA-ORGANIZE SILA KAUBAN ANG D.A. ARON MAKA-PLANT UG MAKABALIGYA SA ILANG PRODUKTO UG KINING ONE MILLION PESOS MAO ANG ILANG CAPITAL PARA KINING PROJECT. LOAN KAY DILI DOLE-OUT, KINAHANGLAN MUBALIK SA AKONG PONDO. KAY KINING AKONG GIHATAG KARON ANG AKONG ADVANCE APAN ANG MGA PAPELES MUAGI SA LANDBANK OF THE PHILIPPINES. ARON MAKUBRA SILA SA BAYAD KAY KINAHANGLAN ENTERPRISE NI.

KARON SA MGA LAING SIYAM NGA MASUNOD NGA LUNSOD ASA UNSA NGA LUNSOD. INGON GYUD NI SECRETARY CITO LORENZO USA SA MGA MAAYO UG MANINDOT NGA NAHITABO DIRI SA ZAMBOANGA DEL SUR, ZAMBOANGA DEL SUR KARON MAI-MERGE ISIP ANG LEADING PROPAGATOR SA BAG-O NGA HYBRID RICE. BUSA ALEX, ANG AKONG GUSTO NGA MAHIMO NGA MANGITA KA SA MGA LUNSOD ASA MAKA-PROPAGATE KITA SA SEED PROPAGATION SA HYBRID RICE. UNYA TAGA-AN MO ANG ILANG ORGANIZATION UG KUNSA BA O ENTERPRISE NGA CAPITAL NGA ONE MILLION PESOS. ONE MILLION PESOS SA KADA LUNSOD NGA MAKASUGOD O MAKADAYON SA IYANG PROPAGATION SA HYBRID RICE.

KARON SA MAHUMAN MOADTO SI KITA GIHAPON SA LAING-LAING LUNSOD DIRI SA ZAMBOANGA DEL SUR UG ANG AKONG TUYO NGA BAG-O MAHUMAN KINING TUIG O TINGALI BAG-O MAHUMAN ANG 12 MONTHS NGA MASUNOD TANAN MGA LUNSOD SA ZAMBOANGA DEL SUR MAKA-KUMPLETO SA ILANG ONE-TOWN ONE-PRODUCT SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES. DILI MICRO ALEX, HA. SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES. ANIYAKARON ANG ATONG SILINGAN NA GOBERNOR SA SIBUGAY SA MASUNOD, MATAGAAN TA SAB SA SIBUGAY KINING PAREHAS NGA PROYEKTO.

NGANO NGA INGON NI JESS DUREZA UG NI NENETTE SAN JUAN NA AKO TINUOD NGA MINDANAOAN. KAY AKO NIDAKO SA SILINGAN NGA PROBINSYA DIDTO SA ILIGAN SA LANAO DEL NORTE. UG SA BALAY UG YUTA UG AKONG LOLA NAA MI SAB NGA MGA TOURIST AREAS KAY ANG AMONG BARANGAY, ANG AMONG SITIO MAO ANG TIMOGA DIDTO SA ILIGAN CITY. TINGALI DAGHAN NGA MGA TAGA-ZAMBOANGA DEL SUR NAKA-ADTO NA SA AMONG BALAY UG SA AMONG CREEK UG SA MGA SWIMMING POOL SA AMONG MGA SILINGAN. MAO NAKITA NATO NA DUOL GYUD ANG AKONG KABATAN-ONAN DIRI SA MINDANAO. DILI RA NA AKO ANAK SA MINDANAO KAY AKO NIDAKO SA BALAY UG AKONG LOLA SA LANAO DEL NORTE AKO USA KA NEXT DOOR NEIGHBOR SA ZAMBOANGA DEL SUR. KAY ANG LANAO DEL NORTE NEXT DOOR SA ZAMBOANGA DEL SUR.

KANIADTONG WEEK GYUD GI-GROUNDBREAKING NA ANG AURORA-ILIGAN ROAD. IMBITADO AKO APAN DILI KO GUSTO MAADTO SA MGA GROUNDBREAKING, BASI DILI MADAYON EH. APAN HUWATON NATO NGA MASUGDAN ANG CONSTRUCTION UG MATAPOS MA-O NGA MAHIMO PA MAS DUOL ANG ATONG DUHA KA PROBINSYA.

APAN BISAN KARON GIKALIPAY KO NGA NIANHI AKO SA KATAPUSAN KAY DUGAY NA NADUNGGAN KO KUNG UNSA KINING LAKEWOOD NA GWAPO KAAYO KUNO APAN WALA SA MAPA KAY LAYO KAAYO UG KANIADTO WALAY KALSADA. APAN TINGALI KARON NAKAUBAN NATO ANG ATONG MGA MEDIA PA GIKAN SA ILIGAN UG KAUBAN NATO ANG ATONG MGA NATIONAL, MGA CAMERAMEN TINGALI MAKITA UG BISAN MGA TAGA-MANILA KANA-A DIAY GWAPO NGA ANG LUGAR DIRI SA BUKID SA ZAMBOANGA DEL SUR.

BUSA MGA KAIGSUONAN GIKALIPAY KO GIHAPON NGA NIABOT AKO KARON GIHAPON KAY LAST WEEK NIADTO AKO SA KUMALARANG SA ILAHANG FIESTA. SO KARON GIHAPON ANHI AKO KARON APAN ANG IMPORTANTE DILI NA TINGALI ANG PAGBISITA PA UG PRESIDENTE, TINGALI MODAYON KINING ATON MGA SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES ALANG SA KAUSWAGAN SA LAKEWOOD UG SA TIBUOK ZAMBOANGA DEL SUR ALANG SA MASUNOD NGA 50 YEARS SA KINABUHI KINING ATONG MANINDOT UG MAAYO NGA PROBINSYA.

DAGHAN SALAMAT UG CONGRATULATIONS KANINYONG TANAN.
GMA lauds Zamboanga Del Sur officials for uniting various tribes in province

LAKEWOOD, Zamboanga del Sur—President Gloria Macapagal-Arroyo today lauded the provincial officials of Zamboanga del Sur for their efforts in uniting the different tribes in the province.

In her remarks at the Megayon (Unity) Festival held at the Baganian Cultural and Trade Center, the President said in fluent Cebuano that she was aware that 70 percent of the people in the province are Subanons.

But the President said that whether you belong to the indigenous tribe like the Subanons, you are still a Filipino.

"Ang akong prinsipyo alang sa Mindanao mao nga kinahanglan nga maila sa tanan nga ang Pilipinas usa ka nasod, usa ka society nga adunay lainlaing kultura (One of my principles in Mindanao is that everybody should understand that the Philippines is a nation or society composed of different cultures)," the President said.

The President said that whether you are a Cebuano or Tagalog, or a lumad, Muslim or Christian, or Chinese mestizo, you are still Filipino and you should be proud of the diversity of our culture.

The President arrived here early this morning on the first leg of her whirlwind one-day swing that also brought her to Mount Diwalwal in Monkayo, Compostela Valley, and General Santos City.

She was welcomed here by local officials led by Zamboanga del Sur Governor Aurora Cerilles, Vice Governor Roseller Ariosa, First District Representative Isidoro Real, Second District Representative Filomena San Juan, and Lakewood Mayor Domingo Mirrar.

The President also called on the farmers of the province to shift to hybrid rice so that they can double their income.

She said that the national government would support the projects of the local government, especially in promoting the province as a tourist destination.

According to the President it would not be difficult to promote the province as a tourist spot because it is known for its exotic fruits like durian and lanzones.

During her visit, a Subanon welcome dance was performed for the presidential party.